18 Temmuz 2008
         

İlişkili haberler
Şair Cuma ed-Dussari'yle tanışın
Kitaptan Ölüm Şiiri:
Biz şiirlerini okurken, onlar...

Prangaları bile eriten acılara direniş dizeleri

18 Temmuz 2008

Guantanamo'dan Şiirler, psikolog ve yazar Gündüz Vassaf'ın çevirisi ve analizleri eşliğinde Türkçede. Geçen yıl dünyada yankı uyandıran kitapta Şilili aktivist, şair ve oyun yazarı Ariel Dorfman ile, 17 mahkuma avukatlık yapan Marc Falkoff'un yazıları da var. Ancak EVRİM ALTUĞ'ya göre Guantanamo tutuklularının imzasını taşıyan 22 şiir kitabın asıl vurucu yanı şairlerin ürpertici ses tonu.

Yapı Kredi Yayınları (YKY) şiir dizisi, bastığı 251. kitabıyla bugüne kadar gün ışığına çıkardığı ve belki de hiç olmadığınca politik, ama bir o kadar da insancıl, belgeci bir yayınla, ağustos sıcağını katlıyor. Guantanamo'dan Şiirler - Mahpuslar Konuşuyor kitabı, orijinali geçen yıl ABD'nin Iowa Üniversitesi'nin ve gönüllü avukatlarının katkılarıyla basılmış olan Marc Falkoff imzalı Poems from Guantanamo - The Detainees Speak adlı çalışmayı, psikolog ve gazeteci yazar Gündüz Vassaf'ın Türkçeleştirdiği dizeler ile, Bilgin Adalı'nın metin çevirileri eşliğinde gündeme taşımış. Kitap, Müslüman Hapishane Şiirlerinde Acı Biçimleri başlıklı makalesiyle Flagg Miller ile, Gömülü Alevin Parladığı Yer adlı çalışmaya imza atan Ariel Dorfman'ı da, sayfaları arasında bir araya getirmeyi başarmış. Kitabı hazırlayan 1967 doğumlu Falkoff, Kuzey Illinois Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Yardımcı Doçent ve şu anda 17 Guantanamo mahpusunun birden gönüllü avukatı. Yine, kitaba emek veren Flagg Miller ise, Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde dilbilimci ve kültür antropoloğu olarak çalışıyor. Öte yandan kitaba sonsöz ile destek veren Şilili şair, oyun yazarı ve insan hakları eylemcisi Ariel Dorfman ise, Türkiye'de en fazla Armand Mattelart ile birlikte hazırladıkları Emperyalist Kültür Sanayii ve Walt Disney kitabının yanı sıra, Ateş Sardı Evimi adlı romanı ve Sivri Kulakların Başkaldırısı gibi çocuk kitapları ile tanınmakta.

VASSAF: 'ŞİİR YAZARAK DİRENMİŞLER'
Gündüz Vassaf, Guantanamo'dan Şiirler - Mahpuslar Konuşuyor kitabının İngilizcesini tesadüf eseri, Harvard Kitabevi'nin 'şiir' bölümündeki rafta, Sappho, Herakleitos, Diogenes gibi klasikler ve Rumi, Sadi, Hafız gibi Sufi şairlerin eserleri arasında bulmuş. "Şiir yazarak direnmişler," diyor Vassaf, kitabın girişinde ve devam ediyor: "Şiirlerin çoğu, Washington yakınlarında bir yerde, mahkeme kararıyla bir depoda. Tutuklular gibi, onlar da tutuklu." Gündüz Vassaf'a göre, 22 şiiri içeren bu kitap Küba'nın kuzeybatısındaki ABD deniz üssünde tutulan mahkumlardan dünyaya ulaşabilen ilk ses. Şiirlerin gün ışığına çıkmasında emek veren Iowa Üniversitesi bağlantısı ise, Vassaf'ın şu ilginç dipnotuyla farklı bir boyuta taşınıyor: "Boğaziçi Üniversitesi yerleşkesinde yapılması tasarlanan 'İmparatorluğun Çöküş Döneminde Osmanlı Ermenileri' adlı konferans, Bilgi Üniversitesi'nde yapılmadan önce yasaklanmış, hükümet sözcüleri akademisyenlere düşmanca tavır takınmıştı. ABD 'savaş' halinde iken yayınlanan bu kitabın serbestçe dağıtılması ve hükümetten tek bir kimsenin olumsuz açıklama yapmamasından, Türkiye ve başka ülkelerde, demokrasiden, insan haklarından yana olduklarını iddia edenlerin çıkaracağı bir ders olmalı." Vassaf, bu şiirlerin garip ve akıl almaz bir mahkumiyetin birinci elden tek tanıkları olduğunu anlatıyor. Vassaf için, bir psikolog olarak bu şiirleri kendi gözünde ilginç kılan ise, neden hapsedildiklerini bilmeyenlerin, ruh hallerini nasıl ifade ettikleri olmuş: "Guantanamo koşullarında, aniden içine düştükleri anlamsız bir dünyayı nasıl anlamlandırdıkları, nasıl anlaşılır kılmaya çalıştıkları, nasıl teselli buldukları ve kime, neye sığındıkları." Kitap, insanca bir temenniyle başlıyor. Kitabı hazırlayan Marc Falkoff, sayfalar arasında dizelerine yer verilen mahpuslara selam göndererek, "İnşallah gelecek sefere, Yemen'deki evlerinizde, kahve içmek üzere buluşacağız" diyor. Falkoff kendi yazısında "Belki bu şiirler bir ulusun vicdanını sızlatacaktır." derken, Guantanamo ile ilgili 'taze' bir dipnotta, gelinen son hukuki durum şöyle anonslanıyor: "Amerikan Anayasa Mahkemesi, 12 Haziran 2008 günü Guantanamo'daki terör zanlılarının sivil mahkemelere başvuru hakkı olduğuna karar verdi." YKY'nin yayımladığı kitapta şiirlerine yer verilen mahpusların kısa yaşam öyküleri de, şiirlerin hakikatini perçinleyen, acı detaylarla yüklü. Dilbilimci Flagg Miller'a bakılırsa bu dizeler, "en azından ABD'nin üstlendiği yasal, küresel egemenliğe Müslümanların karşı çıkışına yeni bir soluk kazandırmış" vaziyette. ABD'nin mahpuslara hâlâ akıllarda.

Diğer Kitap Haberleri
'Futbolistas': Futbol ve Latin Amerika
Nedenselliğin kültürel tarihi
Kapak sanatı, kendine ait odalar
Test: Futbol ve edebiyat
Asmalımescit, House Cafe
Babaya isyan etmekle başlar her şey
Yaz, çocuk kitaplarıyla daha da güzel geçer!
Amerikalıların orta doğulu yazar ilgisi
Kurşuni bakışların altında
Kaos GL'de Ten ve Tutku
İhanetin kalpteki soğuk nefesi
Sürüye ait olmanın dayanılmaz hafifliği
Ciddiyet, tutarlılık, yaratıcılık
Kitap kapakları
Şişman Sindirella
Limuzinin karanlık camlarının ardında
James Joyce'un sonsuz günü: Bloomsday
Zadie Smith'in yazarlık 10 sırrı
Kitabımın kahramanının adı... Josef Stalin
Notting Hill'deki o büyüleyici kitapçı
Cinsellik erkeklerin ortak savaş alanı
Gerçekler acıtır
Dostluk'un Kitabı
En Kapsamlı Dama Kitabı
"Model Entelektüel" Türkiye'de gündemde
'Kötü filmlerin edebi faydaları!
Dikkat: Semenderlerin istilası başlıyor!
Feyyaz Kayacan’ın tek romanı Çocuktaki Bahçe
Yeraltından bir roman: Keş
Yaşama dair bir kitap
'Engellere Rağmen' ödül aldı
Limon ile Zeytin define avında
Yağmurdan Önce
Şiir Gözlü Çocuk
2010'un hafızasını sorgulayıcı iki kitap
Eski Sokak
Ayaan Hirsi Ali'den "Kafir"
99 Sayfada Boşanmış Ailelerde Çocuk
Üvercinka 50. Yılında…
Entelektüeller ve Eylem
Karanlıkta Kaybolanlar
Ben Bu Filmde Kadri Karahan’ı Oynuyorum
Büyük Yapıt
Teftişten Teftişe Anadolu
"Toplu Şiirler. " (1976-2005)
"Parola Zehir"
Yaz sıcağında Bella'nın Ölümü
Fantezi Edebiyatının Son Noktasındaki İfritler
Sitt Marie-Rose
Bir kısa film çek, Potemkin gibi olsun
Cyril Mango’nun Gözünden Bizans
Bu yaz en çok yapmak istediğimiz şey
Çağdaş bir engizisyon masalı
Ian McEwan'ın SIRRI NE?
Hiç sevinmeyin, çünkü Büyük Birader ölmedi
Edebiyat dünyamıza Kritik bir haber
Sen Türkiye'nin kim olduğunu biliyor musun ey okuyucum?
Demir Ökçe 100 yaşında
Bir okuyucu klasik kitap okursa...
Sanat kitaplarında yılın en iyileri
Bu Yaz Seni Okuyacağım
Ve Son Olarak Fantastik Meraklılarına...
Yepyeni Yayınevlerini Tanımak İsteyenlere...
Bedenin insanlıkla ÜÇ CİLTLİK İMTİHANI
Bu yazı yazarların evinde geçirin
Yüzyılın düşünürü 100 YAŞINDA
Erkek gölgesinde hayatlar
'Dindar bir aileden geliyorum'
Düşmanını tanı
'Yaşayan Edebiyat Anıtı The British Library'ye girdik'
Londra Edebiyat Festivali'nde bu sene yıldızlar geçidi yaşanıyor
Amy Winehouse Cambridge'e sızdı!
Benim adım Faulks, SEBASTIAN FAULKS...
Kitap dünyasını değiştiren 10 BÜYÜK OLAY
Şairin hayatı şiirine dahildir