18 Temmuz 2008
         

İlişkili haberler
Calvino'nun klasik okuma rehberinden:
Calvino'nun klasik dediği Borges'in Babil Kitaplığı'nda yer alan klasik eserlerlerden:

Bir okuyucu klasik kitap okursa...

18 Haziran 2008 Nuh KÖKLÜ

Italo Calvino'nun Klasikleri Niçin Okumalı? kitabı yazarın okuduğu ve kendi tariflerine göre klasik olarak algıladığı kitapları, yazarları ve onlarla kurduğu ilişkiyi anlatıyor. Stendhal'den Borges'e, Voltaire'den Svevo'ya kadar yazarların anlatıldığı bu kitap da bir klasik.

Modernizmin Serüveni, Enis Batur'un modernizmin 150 yıllık (1840-1990) soykütüğünü tutuğu bir derleme kitabın adı. Mimariden müziğe, edebiyattan plastik sanatlara kadar modern dünyanın yapıtları, o yapıtların yaratıcıları, derlemede yanyana yer alır. Yani, Antonio Gaudi'nin Sagrada Familia'sı, Ezra Pound'un şiiri, Marcel Proust'un metinleri hacimli çalışmanın içerisinde boy gösterir. Gerçek manada bir serüvene tanık olursunuz. Rehber kitapların tembelliğine alışmış zihinler açıklayıcı bilgiler bulamasa da, derleme, kendi iç bağlantısıyla okuruna sonsuz bir okuma keyfi sunar. Derlemede Italo Calvino'nun Klasikleri Niçin Okumalı? adlı metnine de yer verilir. Labirent içinde labirent; modernizmin soy kütüğü tutulurken, modernizm deyince akla gelen ilk isimlerden birisini de es geçmek olmaz. Batur, Calvino'ya bakar, Calvino da modernizme. Klasikleri Niçin Okumalı? bir tanım önerisiyle başlar. Neye klasik diyoruz? Okuyorum değil, yeniden okuyorum dediğiniz metin klasiktir... Dostoyevski'nin Suç ve Ceza'sını okursunuz, sonra onu 'öğrencisi' Franz Kafka'yla birlikte okursunuz, hatta Dostoyevski için 'en çok etkilendiğim' yazarlardan diyen Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar'ının Türk işi bir Suç ve Ceza olabileceğini bile düşünürsünüz. Size yeni bir okuma şekli daha. Dostoyevski, insanlığın en karanlık yanını anlatırken, edebiyata yeraltının seslerini de ekler. Kafka, açıkça hamamböceklerinin yaşadığı yeraltı dünyasından dem vurur; Atay ise iki yazardan da aldığı derslerle yeryüzünün şenlikli sofrasından mahrum kalmışları anlatır. Calvino da zaten Turgenyev'in Babalar ve Oğullar'ının yanına Dostoyevski'nin Ecinniler'ini eklemekten bahseder; ona göre, klasik kitap her okunduğunda üzerine eklenti yapabildiğiniz şeydir.

KLASİK KİTABI NASIL ANLARSINIZ?
Calvino, sonra "Güncelliği arka plandaki gürültü konumuna atma eğilimi gösteren, ama aynı zamanda bu arka plandaki gürültü olmadan yapamayan şey klasiktir," der. (s. 17) James Joyce'un Ulysses'i 'gürültülü' bir kitaptır, Bloom'un hayatının bir günü içerisinde, traş olmaktan Anglo-sakson argosuna, fidan yetiştirmekten kaldırımlara kadar her şeyi bulursunuz; yalnız bu detaylar için bile Ulysses bir klasiktir, yine Atay'ın Tutunamayanlar'ı, okul duvarlarından sıkıntılı memurlara, apartmanlara sıkışan orta sınıf insanlara kadar binlerce ayrıntı tasvirleriyle klasik mertebesindedir. Klasikler üzerine tarifler yaptıktan sonra Calvino, çeşitli zamanlarda okuduğu kendi klasiklerini sıralamaya başlar. Homeros'un Odysseia'sından Gustave Flaubert'in Üç Öykü'süne, Robinson Crusoe'dan Nizami'nin Yedi Prenses'ine kadar her coğrafyadan, her tarihten metinleri Calvino'nun neden beğendiğini, dahası neden klasik saydığını öğreniriz. Üstüne bir de Calvino'nun metinleri birbirlerine ilmekleyerek kurma üslubunu seviyorsanız, Homeros'tan Borges'e bir okuma serüveni sizi bekliyor demektir. Modernizmin Serüveni'ni Enis Batur derledi. Onun aynasından modernist dünyanın sanatsal ifadesini okuduk. Calvino, kendi okuma serüvenini yazdı ve ortaya bir yazarın, dahası okumayı seven bir okurun aynasından yansıyanlara tanık olduk. Denis Diderot'nun Kaderci Jacques'ını okuduğunuzda, modernliğin yıkılmaya yüz tutmuş vaatlerini, Robinson Crusoe'da ise bu vaatlerin erken dönemini algılarız. Dahası Calvino'nun klasikleri nasıl okuduğunu anlattığı satırlar arasında, hayıflandığı, yerdiği, özendiği şeyler hakkında da bilgi sahibi oluruz. Komünist Chesterton olmak isteyen Calvino, Italo Svevo'yu okuduğunda yaşlanmanın erdemli olduğuna inanmış, hiç okumadığı Jane Austen'ın da okuyucusu olduğuna samimiyetle inanır. Sonuçta Italo Calvino'nun Klasikleri Niçin Okumalı? kitabı da bir klasik.
Klasikleri Niçin Okumalı? Italo Calvino, Çevirmen: Kemal Atakay YKY, 291 s., 15 YTL

Diğer Kitap Haberleri
'Futbolistas': Futbol ve Latin Amerika
Nedenselliğin kültürel tarihi
Kapak sanatı, kendine ait odalar
Test: Futbol ve edebiyat
Asmalımescit, House Cafe
Babaya isyan etmekle başlar her şey
Yaz, çocuk kitaplarıyla daha da güzel geçer!
Amerikalıların orta doğulu yazar ilgisi
Kurşuni bakışların altında
Kaos GL'de Ten ve Tutku
Prangaları bile eriten acılara direniş dizeleri
İhanetin kalpteki soğuk nefesi
Sürüye ait olmanın dayanılmaz hafifliği
Ciddiyet, tutarlılık, yaratıcılık
Kitap kapakları
Şişman Sindirella
Limuzinin karanlık camlarının ardında
James Joyce'un sonsuz günü: Bloomsday
Zadie Smith'in yazarlık 10 sırrı
Kitabımın kahramanının adı... Josef Stalin
Notting Hill'deki o büyüleyici kitapçı
Cinsellik erkeklerin ortak savaş alanı
Gerçekler acıtır
Dostluk'un Kitabı
En Kapsamlı Dama Kitabı
"Model Entelektüel" Türkiye'de gündemde
'Kötü filmlerin edebi faydaları!
Dikkat: Semenderlerin istilası başlıyor!
Feyyaz Kayacan’ın tek romanı Çocuktaki Bahçe
Yeraltından bir roman: Keş
Yaşama dair bir kitap
'Engellere Rağmen' ödül aldı
Limon ile Zeytin define avında
Yağmurdan Önce
Şiir Gözlü Çocuk
2010'un hafızasını sorgulayıcı iki kitap
Eski Sokak
Ayaan Hirsi Ali'den "Kafir"
99 Sayfada Boşanmış Ailelerde Çocuk
Üvercinka 50. Yılında…
Entelektüeller ve Eylem
Karanlıkta Kaybolanlar
Ben Bu Filmde Kadri Karahan’ı Oynuyorum
Büyük Yapıt
Teftişten Teftişe Anadolu
"Toplu Şiirler. " (1976-2005)
"Parola Zehir"
Yaz sıcağında Bella'nın Ölümü
Fantezi Edebiyatının Son Noktasındaki İfritler
Sitt Marie-Rose
Bir kısa film çek, Potemkin gibi olsun
Cyril Mango’nun Gözünden Bizans
Bu yaz en çok yapmak istediğimiz şey
Çağdaş bir engizisyon masalı
Ian McEwan'ın SIRRI NE?
Hiç sevinmeyin, çünkü Büyük Birader ölmedi
Edebiyat dünyamıza Kritik bir haber
Sen Türkiye'nin kim olduğunu biliyor musun ey okuyucum?
Demir Ökçe 100 yaşında
Sanat kitaplarında yılın en iyileri
Bu Yaz Seni Okuyacağım
Ve Son Olarak Fantastik Meraklılarına...
Yepyeni Yayınevlerini Tanımak İsteyenlere...
Bedenin insanlıkla ÜÇ CİLTLİK İMTİHANI
Bu yazı yazarların evinde geçirin
Yüzyılın düşünürü 100 YAŞINDA
Erkek gölgesinde hayatlar
'Dindar bir aileden geliyorum'
Düşmanını tanı
'Yaşayan Edebiyat Anıtı The British Library'ye girdik'
Londra Edebiyat Festivali'nde bu sene yıldızlar geçidi yaşanıyor
Amy Winehouse Cambridge'e sızdı!
Benim adım Faulks, SEBASTIAN FAULKS...
Kitap dünyasını değiştiren 10 BÜYÜK OLAY
Şairin hayatı şiirine dahildir