18 Temmuz 2008
         

Babaya isyan etmekle başlar her şey

18 Temmuz 2008

Babası, Kafka'nın Kafka olmasında en büyük rolü üstlenen insanlardan biridir. Kafka'lar, HATİCE UTKAN'a göre baba oğul ilişkisinde kaçınılmaz olan bir çatışma yaşarlar.

Kafka'nın Haziran ayından Can Yayınları'ndan yeni baskısıyla çıkan kitabı Babaya Mektup, yazarın dünyasından biyografik özellikler sunuyor. Kafka'nın kendi tarzını içeren metinlerin dışında yazarın yaşamından kesitler anlaan kitap, yazarın kendisine, babasına ve ilişkilerine yaptığı bir tür eleştiri. Zengin bir tüccar olan ve elde ettiği prestiji parayla sağlayan Hermann Kafka, oğlu Franz Kafka'yı her zaman eleştirmiş, ona gerektiği gibi ilgi göstermemiş, çocuklarının her zaman kendisi gibi olmasını beklemiştir. Kafka babasının karşısındaki ezikliğini yıllarca ifade edememiştir; sonunda bu mektubu yazmaya karar verir. Mektup, Schelesen'de tanıştığı Julie Wohrzyek adında bir kızla nişanlanma kararına karşı çıkan babasına yazılmıştır.

ÇARPIŞAN KARAKTERLER
Kafka mektuba, bir soruyla başlar. Duygularını ve isyanını ancak bu sorudan sonra ifade edebilir. Soru aslında babadan oğula yöneltilmiştir. Hermann Kafka oğluna 'ondan neden bu kadar çok korktuğunu' sormuştur. Kafka bu soruyu hem anlamsız bulur hem de sinirlenir. Kafka'nın bu soru sayesinde babasıyla ilişkisine karşı olan farkındalığı artmıştır. Metin ilerledikçe suçlamalar ve geçmişe yönelik hatırlatmalarla bu farkındalık derinleşir ve adeta bir isyana dönüşür. Kafka'nın babasına yaptığı ilk suçlama; 'babasının ondan her zaman kendisi gibi olmasını beklediği' yönündedir. Kafka asla babası gibi güçlü, baskın bir karakter olamamıştır. Aksine ezik bir karakterdir ve mektupta bunu babasına söyler. Yaşama karşı zayıf duruşunu da babasının ona karşı olan davranışlarına bağlar. Hermann Kafka, Franz Kafka'nın gözünde her ne kadar bir baba olsa da, kaba ve aşağılayıcı bir insandır. Kafka diğer yandan babasına karşı sevgiyle bağlıdır, çocukken babasının ona gösterdiği en ufak bir sevgi gösterisinde bile ağlar. Babası ona iyi kalplilikle yaklaşmış olsa bile onu baba oğul ilişkisi içinde asla tatmin edemez. Mektupta Kafka babasıyla kendisini iki zıt karakter olarak anlatır. Babası ne kadar basit ve yüzeysel bir insansa, Kafka da o kadar derin görüşlü ve hassastır.

BABASI ONA BORÇLU
Mektup ilerledikçe sadece babasının karakterini anlatmakla kalmaz, aynı zamanda onun dine, aileye ve eşine ve iş yaşantısına bakış açısını da anlatır. Kafka'ya göre, babası açgözlü bir insandır; asla elindekiyle yetinmez, ayrıca yanında çalışan insanlara karşı despot ve acımasızdır da. Babasının yanında çalıştığı süre boyunca, onun çalışanlara davranışlarından dolayı acı çektiğini anlatır. Hatta mektupta bu durumu öyle detaylı anlatır ki, babasının bir akşam yemeğinden sonra konuştuklarını ve o akşam yemeğini de anlatır. Mektuptan babasının Kafka'ya yaptığı baskılar sonucunda onu edebiyat dünyasına kazandırdığı yönünde bir sonuç çıkarılabilir. Çünkü babasına sinirlendikçe ve babasının altında ezildikçe, bu sinirini kelimelere yansıtmıştır. İnsanların ezilmişliğini ve düzeni eleştirir. Hermann Kafka her zaman çalıştığını ve ailesi, çocukları için yaşadığını dile getirir; 'bir Kafka gibi yaşamaktan' bahseder. Yıllar sonra Kafka ismini onurlu bir şekilde duyuran, kendi değil, oğludur. Baba Kafka, aslında istediği her şeye oğlu sayesinde ulaşmıştır.

Diğer Kitap Haberleri
'Futbolistas': Futbol ve Latin Amerika
Nedenselliğin kültürel tarihi
Kapak sanatı, kendine ait odalar
Test: Futbol ve edebiyat
Asmalımescit, House Cafe
Yaz, çocuk kitaplarıyla daha da güzel geçer!
Amerikalıların orta doğulu yazar ilgisi
Kurşuni bakışların altında
Kaos GL'de Ten ve Tutku
Prangaları bile eriten acılara direniş dizeleri
İhanetin kalpteki soğuk nefesi
Sürüye ait olmanın dayanılmaz hafifliği
Ciddiyet, tutarlılık, yaratıcılık
Kitap kapakları
Şişman Sindirella
Limuzinin karanlık camlarının ardında
James Joyce'un sonsuz günü: Bloomsday
Zadie Smith'in yazarlık 10 sırrı
Kitabımın kahramanının adı... Josef Stalin
Notting Hill'deki o büyüleyici kitapçı
Cinsellik erkeklerin ortak savaş alanı
Gerçekler acıtır
Dostluk'un Kitabı
En Kapsamlı Dama Kitabı
"Model Entelektüel" Türkiye'de gündemde
'Kötü filmlerin edebi faydaları!
Dikkat: Semenderlerin istilası başlıyor!
Feyyaz Kayacan’ın tek romanı Çocuktaki Bahçe
Yeraltından bir roman: Keş
Yaşama dair bir kitap
'Engellere Rağmen' ödül aldı
Limon ile Zeytin define avında
Yağmurdan Önce
Şiir Gözlü Çocuk
2010'un hafızasını sorgulayıcı iki kitap
Eski Sokak
Ayaan Hirsi Ali'den "Kafir"
99 Sayfada Boşanmış Ailelerde Çocuk
Üvercinka 50. Yılında…
Entelektüeller ve Eylem
Karanlıkta Kaybolanlar
Ben Bu Filmde Kadri Karahan’ı Oynuyorum
Büyük Yapıt
Teftişten Teftişe Anadolu
"Toplu Şiirler. " (1976-2005)
"Parola Zehir"
Yaz sıcağında Bella'nın Ölümü
Fantezi Edebiyatının Son Noktasındaki İfritler
Sitt Marie-Rose
Bir kısa film çek, Potemkin gibi olsun
Cyril Mango’nun Gözünden Bizans
Bu yaz en çok yapmak istediğimiz şey
Çağdaş bir engizisyon masalı
Ian McEwan'ın SIRRI NE?
Hiç sevinmeyin, çünkü Büyük Birader ölmedi
Edebiyat dünyamıza Kritik bir haber
Sen Türkiye'nin kim olduğunu biliyor musun ey okuyucum?
Demir Ökçe 100 yaşında
Bir okuyucu klasik kitap okursa...
Sanat kitaplarında yılın en iyileri
Bu Yaz Seni Okuyacağım
Ve Son Olarak Fantastik Meraklılarına...
Yepyeni Yayınevlerini Tanımak İsteyenlere...
Bedenin insanlıkla ÜÇ CİLTLİK İMTİHANI
Bu yazı yazarların evinde geçirin
Yüzyılın düşünürü 100 YAŞINDA
Erkek gölgesinde hayatlar
'Dindar bir aileden geliyorum'
Düşmanını tanı
'Yaşayan Edebiyat Anıtı The British Library'ye girdik'
Londra Edebiyat Festivali'nde bu sene yıldızlar geçidi yaşanıyor
Amy Winehouse Cambridge'e sızdı!
Benim adım Faulks, SEBASTIAN FAULKS...
Kitap dünyasını değiştiren 10 BÜYÜK OLAY
Şairin hayatı şiirine dahildir