13 Mayıs 2009
         

İyi Günler Türkiye, 7-14 Mayıs

İstanbul Modern Sinema, 7-14 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştireceği "İyi Günler Türkiye!" başlıklı programla 1960'ların Türk sinemasından toplumsal gerçekçi filmler sunuyor .

Mimar Sinan Sinema-TV Merkezi ile işbirliğiyle hazırlanan seçkide, Yılmaz Güney'in kendi yaşamından da izler taşıyan, içeriği, biçimi ve yorumuyla sinemamıza gerçekçiliği getiren, Türk sinemasında bir dönüm noktası olarak kabul edilen "Umut", göç sorunu ve emek sömürüsünü ele alarak, sosyal eleştiriyi yansıtan ve iki yıl sansürlenen Duygu Sağıroğlu'nun ilk filmi "Bitmeyen Yol", Halit Refiğ'in aydın kişinin toplum içinde yabancılaşmasını anlattığı, işçi-işveren ilişkilerine değinen, toplumsal gerçekçi sinema örneklerinden "Şehirdeki Yabancı" ve sinema tarihimizin en iyi hapishane filmi olarak nitelendirilen Bilge Olgaç'ın "Linç", sendikalaşmayı, emekçi sorunlarını konu eden ve "ilk grev filmi" olarak tanımlanan Ertem Göreç'in "Karanlıkta Uyananlar" isimli filmleri gösterime sunulacak.

Programda üzerine kitap yazılan tek Türk filmi olan ve hüzünlü, duygulu bir aşk hikâyesini, yalın, özgün sinema diliyle aktaran, Türk sinemasının kült filmleri arasında gösterilen Ömer Lütfi Akad'ın "Vesikalı Yârim" isimli filmi de gösterilecek. 41 yıl önce çekilen ve Yeşilçam melodramlarından gerçekçi özellikleriyle farklılaşan "Vesikali Yârim" ile birlikte, 1967 yılında San Remo'da 10. Uluslararası Bordighera Gülmece Filmleri Şenliği'nde Gümüş Ağaç Ödülü'nü alan, artist olmak için köyünden kaçan bir genç kız ile alkolik bir sokak fotoğrafçısı eski bir İstanbul beyefendisinin buruk öyküsünü anlatan, nostaljik çağrışımlar içeren Atıf Yılmaz'ın "Ah Güzel İstanbul" adlı filmi, Memduh Ün'ün Edmund Morris'in oyunundan yola çıkarak, melodramik kalıplardan uzaklaşıp, gerçek ve etkileyici bir dram sunduğu "Kırık Çanaklar" da siyah-beyaz Yeşilçam filmlerinin tadını yeniden yaşatacak izleyicilere.

"İyi Günler Türkiye!" başlıklı programa filmlerin yönetmen ve oyuncuları da konuk olarak katılacak: Halit Refiğ, Duygu Sağıroğlu, Selma Güneri, Göksel Arsoy, Ertem Göreç, Nilüfer Aydan.

8 Mayıs Cuma günü saat 15.00'te "Şehirdeki Yabancı" filminin gösteriminden sonra Halit Refiğ, Göksel Arsoy ve Nilüfer Aydan film üzerine konuşacaklar.

10 Mayıs Pazar günü saat 15.00'teki "Karanlıkta Uyananlar" gösteriminin konuğu ise filmin yönetmeni Ertem Göreç.

14 Mayıs Perşembe günü saat 15.00'te "Bitmeyen Yol" filminin gösteriminden sonra yönetmen Duygu Sağıroğlu ve başrol oyuncusu Selma Güneri söyleşi yapacaklar.


İYİ GÜNLER TÜRKİYE!

Ah Güzel İstanbul, 1966

Yönetmen: Atıf Yılmaz
Oyuncular: Sadri Alışık, Ayla Algan, Feridun Çölgeçen

Bir İstanbul beyefendisi olan Haşmet ile işçi sınıfından gelen ve üst sınıfa geçmek arzusuyla yanan genç Ayşe'nin hikâyesi. Çökmüş bir dönemin temsilcisi olan Haşmet babasından kalan yalıyı satmış, onun bahçesinde içinde piyano olan gecekondusunda yaşamaktadır. Ayşe ise hem cahilliği hem samimiyetiyle bize çok yakın bir karakter. Film bir yandan halen tartıştığımız değer ve yargılar, Batılılaşma eleştirisi, bir yandan da hayatın acımasızlığı, sevmenin kurtarıcılığı, müziğin yozlaşması. Ve tabii asıl fonda deniziyle, tüten bacalarıyla, henüz bozulmamış bir fotoğraf karesi, 'Bir İstanbul Hatırası'.

Kırık Çanaklar, 1961

Yönetmen: Memduh Ün
Oyuncular: Lale Oraloğlu, Rüya Gümüşata, Mualla Kaynak, Turgut Özatay

Filmde bir dedikodu yüzünden dağılıp, gerçek anlaşılınca yeniden bir araya gelen bir işçi ailesi anlatılıyor. Kamyon şoförü Cemil, karısı Sabahat, kızı ve yaşlı babasıyla yaşar. Yuvası için saçını süpürge eden Sabahat dedeyle torunun işkence etmekten zevk aldığı eğlenceleriyken, komşu kadın Cemal'i çok beğenmektedir. Bir yanlışlık sonunda komşu kadın muradına erer, Cemal eşini evden kovar. Yeşilçam dünyasından sıcak ve içten bir aile dramı

Bitmeyen Yol, 1965

Yönetmen: Duygu Sağıroğlu
Oyuncular: Fikret Hakan, Selma Güneri, Erol Taş, Tuncel Kurtiz

Göç ve emek sömürüsünü konu alarak Türk sinemasında önemli bir yer tutan film iki yıl yasaklanmış, uzun süre de sansürlenmiştir. İşsizliğin kol gezdiği 1960'ların Türkiye'sinde altı taşralı arkadaşın hayat mücadelelerini takip eder. Kimi ekmek uğruna suça itilir, kimi büyük kentin caddelerinde açlıktan ölür. Kum deposundaki işçilerin sefaletini gösteren resimler, insan manzaraları fazlasıyla gerçektir.

Şehirdeki Yabancı, 1962

Yönetmen: Halit Refiğ
Oyuncular: Göksel Arsoy, Nilüfer Aydan, Talat Gözbak

60'lı yıllar ve karaelmas kenti Zonguldak. Şehirdeki Yabancı eğitimini tamamlayıp İngiltere'den memleketine dönen maden mühendisi Aydın'ın çalıştığı maden ocağındaki sömürü düzeniyle verdiği kavga üzerinedir. Film bir yandan düzen eleştirisi yapar, bir yandan da yalın bir aşk öyküsü anlatır. Toplumsal gerçekçi sinemanın önemli örneklerinden biri olan film Moskova Film Şenliği'nin açılışını yapmış, başrol oyuncusu Nilüfer Aydan ise "Şeref Diploması" almıştır.

Karanlıkta Uyananlar, 1964

Yönetmen: Ertem Göreç
Oyuncular: Ayla Algan, Beklan Algan, Fikret Hakan, Kenan Pars

Sendika kavramının ele alındığı Karanlıkta Uyananlar "ilk grev filmi" olarak kabul ediliyor. Yeni sanayileşen bölgede sınıfsal ölçekteki günlük hayat işleniyor. İşçilerin arasında patrona gammazlık yapanlar, yerli üretime ihanet edenler, grev kırıcılarHer şeye rağmen devrim fikrinin zamanında güzel bir ihtimal olarak algılandığı, politik filmin belli bir ideolojinin sözcülüğünden değil de hayatın bir parçası olduğunu hatırlatan bir öykü

Vesikalı Yârim, 1968

Yönetmen: Ö. Lütfi Akad
Oyuncular: Türkan Şoray, İzzet Günay, Ayfer Feray, Semih Sezerli

Yer İstanbul, mekânımız gazino, şarkımız "Kalbimi Kıra Kıra", tepeden tırnağa bir melodram. Sait Faik'in "Menekşeli Vadi" isimli öyküsünden uyarlanmış filmde evli ve çocuklu, kendi halinde bir manav olan Halil ile Şen Saz'da konsomatrislik yapan Sabiha'nın imkânsız aşkı anlatılıyor. İki karakterin de ömür boyu inanmak istedikleri bir yalan üzerine kurdukları bu aşk hikâyesi hem bir Yeşilçam melodramından beklediğiniz her tür duyguyu aktarır, hem de olmayacak bir aşkı deneyen bu karakterler tuhaf bir his bırakırlar. Onların dünyaları yıkılırken siz de onlarla birlikte kadere teslim olursunuz. Üzerine kitap yazılan tek Türk filmi olan Vesikalı Yârim 40 yaşında ve halen formda!

Umut, 1970

Yönetmen: Yılmaz Güney
Oyuncular: Yılmaz Güney, Tuncel Kurtiz, Osman Alyanak

Çirkin kralın Türk sinemasının kişiliğinde önemli rol oynayan bu vurucu filminde umut fakirin ekmeğidir. Adana'da faytonculuk yapan Cabbar'ın hayat mücadelesini izler. Bir gün atına bir otomobil çarpar ve zaten ailesinin geçimini temin etmeye yeterli olmayan işini de yitirmiş olur. Fakirliğin sınırlarındayken arkadaşı Hasan'dan nehir kıyısındaki bir define olduğunu öğrenir. Ailesini geçindirme yükü gittikçe ağırlaşan Cabbar, bel bağladığı bu definenin olmama ihtimalini düşünmek bile istemez. Çaresizliğinin boyutları ağırlaşır. Bu öyle bir umuttur ki artık bir takıntıya dönüşmüştür, Cabbar delirene kadar umuduyla yol alacaktır. Filmin açılış sahnesi, sinemamızda geçen sınıf çatışmasının güzel bir izdüşümüdür: Cabbar "Paranızın Teminatı Sümerbank" yazan bir reklam tabelasının önünde işemektedir.

Linç, 1970

Yönetmen: Bilge Olgaç
Oyuncular: Demir Karahan, Fatma Karanfil, Ali Şen

Türk Sinemasının ilk kadın yönetmenlerinden Bilge Olgaç'tan sinema tarihimizin en iyi hapishane filmi olarak adlandırılan ve birkaç sahnesi dışında tamamen erkeklerin rol aldığı bir film. Kerim Korcan'ın eserinden uyarlayarak çekilen ve oynadığı yıl Adana Altın Koza Film Yarışması'nda dört ödül alan filmde cezaevindeki mahkumlar arasında yaşanan iktidar savaşına tanık oluyoruz. Hapishanenin katı kurallarına karşı çıkıp, sonunda mahkumlar tarafından linç edilen Arap Kadir'in başına gelenler sade diliyle hapishane yaşantısını en iyi yansıtan filmlerden biri.

Diğer Sinema Haberleri
İyi Günler Türkiye, 7-14 Mayıs
12. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, 7-14 Mayıs
11. Uluslararası Eskişehir Film Festivali, 1-11 Mayıs
4. Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, 1-7 Mayıs
"İpler Kimin Elinde?", 9-26 Nisan
28. Uluslararası İstanbul Film Festivali
7. Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Filmleri Festivali
Kromozom XX, 19-29 Mart
Pera Müzesi Film Etkinlikleri, 10-28 Mart
20. Ankara Uluslararası Film Festivali, 12-22 Mart